O le ā le Fa'apu'upu'uga?
Muamua, o se faʻamatalaga puupuu: O le shortening o se gaʻo mafiafia e faia mai suāuʻu fualaʻau, gaʻo manu, poʻo se tuʻufaʻatasiga. O lona galuega autū o le "faʻapuʻupuʻuina" pe talepeina vaega o le gluten i mea tao, ma faia ai se mea vaivai ma manifinifi (e pei o le paʻu pai, bisiketi, ma kuki).
O le luʻitau autū faʻatekonolosi o le liua lea o suāuu vai i se gaʻo palasitika mautu, e fai si mafiafia. E ausia lenei mea e ala i ni faiga autū se lua:Fa'a-hidrogenasimaFa'ailogaina o le fiafia, sosoo ai maFa'amālūlūina.
Laasaga Autū o le Fa'agasologa
O le malaga mai le suāuu mata i le fa'apu'upu'uina ua mae'a e aofia ai ni la'asaga taua se tele:
1. Filifiliga ma le Fa'afefiloi o le Suau'u
- Fa'amoemoega:Ia faia se paluga suāuu faavae faatasi ai ma le tulaga o le gaʻo fatty acid e manaʻomia mo le aoga o le oloa mulimuli (tulaga e liusuavai ai, aofaʻiga o gaʻo malo, ma isi mea faapena).
- Faiga:E fuaina ma fa'afefiloi suāu'u eseese ua fa'amamaina, ua fa'apa'epa'eina, ma ua fa'amamāina (RBD). O suāu'u masani e aofia ai le soya, pama, fatu vavae, canola, ma le suāu'u fatu pama.
2. Fa'a-Haitorosene (Metotia Masani)
- Fa'amoemoega:Ia fa'ateleina le malosi e liusuavai ai ma le mautu o le suāuu vai e ala i le fa'asusuina atili.
- Faiga:E fa'avevela le suāu'u paluga i totonu o se reactor ua fa'amamafaina i le malosi fa'atasi ai ma se nickel catalyst ma le kasa haitorosene.Fa'amatalaga:O lenei faiga e fausia aiga'o trans, lea ua matuā fa'atonutonuina nei ma e lē fiafia i ai ona o popolega i le soifua maloloina. Ua mafua ai ona tula'i mai tekinolosi fa'aonaponei.
- E fa'aopoopo atu atoma o le haitorosene i fusi fa'alua e le'i fa'atumuina i filifili o le ga'o.
- E liua ai suāuu vai (unsaturated) i ga'o e le atoatoa le mafiafia po'o ga'o mafiafia (saturated ma trans fats).
3. Fa'a'au'auna (Metotia Fa'aonaponei)
- Fa'amoemoega:Ina ia toe fa'atulaga ia ga'o fa'asusu i luga o le ivi tua o le glycerol o mole mole o le triglyceride e aunoa ma le faia o ga'o trans. O lenei mea e mafai ai e le au gaosi oloa ona faia se ga'o e iai ona uiga sa'o e fa'amalūlūina ai ma fa'ama'alili ai mai se fa'afefiloi o suāu'u.
- Faiga:I'uga:O se fa'avae fa'apu'upu'u e leai se ga'o trans e iai ona aoga lelei.
- Kemikolo IE:Fa'aaogā se mea fa'aola o le sodium methoxide e fa'aleagaina ma toe fa'apotopoto fa'afuase'i ai fa'asu'i ga'o.
- IE fa'aenzymatic:Fa'aaogāina ni enzymes fa'apitoa (e pei o lipases) e fai ma catalyst. E sili atu le sa'o ma e mafai ai ona faia ni toe fa'atulagaga fa'apitoa ae e sili atu le taugata.
4. Fa'afefiloi ma le Fa'a'a'a'a
- O le ga'o fa'avae ua fa'ama'a'aina e fa'afefiloi ma le suāu'u vai e ausia ai le Solid Fat Index (SFI) tonu e mana'omia – o se fua o le ma'a'a i vevela eseese.
- E fa'aopoopo mea emulsifiers (e pei o monoglycerides, lecithin) e fa'aleleia atili ai le mafiafia, le tele, ma le umi e teu ai le oloa tao mulimuli.
5. Fa'amālūlūina ma Fa'ama'a'a (Fa'amālūlūina ma Fa'akristalaina)
O le laasaga aupito taua lea mo le fatuina o le fausaga mulimuli ma le "plasticity" (spreadability) o le faapuupuuga.
- Faiga:O le paluga ga'o ua liusuavai e pamuina i totonu o seTagata palotapo'o le masini fesuia'i vevela o le fogā'ele'ele ua valuina (SSHE).
- O se Iunite (Malulu):E vave ona fa'amālūlūina le ga'o i lalo o le mamafa maualuga ma le fa'agae'etia. O lenei mea e fa'alauiloa ai le fausiaina o le tele o tioata laiti beta-prime (β'), e fetaui lelei mo le fa'apu'upu'uina lamolemole, lelei le foliga, ma le palasitika.
- Iunite B (Fa'amama):Ona olo lea o le ga'o ua malūlū i totonu o se paipa e fai ai pine po'o se paipa filemu. O lenei mea e palu ai le ga'o fa'ama'alili e fa'amautinoa ai le fausiaina lelei o tioata ma puipuia ai tioata beta (β) tetele ma manifinifi.
6. Fa'amalūlūina ma le Afifiina
- O le shortening mafanafana ma manino pea e teuina (i totonu o pesini, kiubeti, po'o koneteina tetele).
- O le fa'apu'upu'u ua afifiina e tu'u i totonu o fale teuoloa e pulea lelei le vevela (potu fa'amālūlūina) mo le 24-72 itula.
- Fa'amoemoega o le Fa'amalūlūina:O lenei mea e mafai ai e le fausaga o le tioata ona mautu atoatoa i le foliga β' e mana'omia, ma mautinoa ai se foliga lamolemole ma tutusa lelei ma le mautu i le fata.
7. Teuina ma le Felauaiga
- O le shortening ua fa'apa'u'ūina e teuina ma lafoina i lalo o le vevela fa'atonutonuina ina ia fa'atumauina lona lelei ma lona malosi.
Manatu Autu Fa'atekinolosi
- Palasitika:O le uiga e mafai ai ona fa'asalalau ma fa'afefiloi faigofie le shortening. E fa'alagolago lea i le i ai o se fa'afefiloi o tioata mafiafia ma le suāu'u vai i totonu o se vaega fa'apitoa o le vevela (le "plastic range").
- Fausaga o le Kilisitala:E taua tele le ituaiga o tioata ga'o.Fa'asinomaga o Ga'o Malolo (SFI):O se pi'o e fua ai le pasene o ga'o mafiafia i totonu o se fa'apu'upu'uga i le tele o vevela. O le meafaigaluega autū lea e vavalo ai le fa'atinoga o se fa'apu'upu'uga i se fa'aoga fa'apitoa (e pei o le fa'apu'upu'uga o le pai pa'u ma le fa'apu'upu'uga o le aisa e matua'i eseese lava pi'o SFI).
- Kirisitula Beta-Prime (β'):O ni tioata laiti e pei o ni nila e fausia ai se feso'ota'iga manifinifi e mafai ona uuina ai le tele o le suāuu vai. O lenei mea e faia ai se fa'apu'upu'uga lamolemole, susu, ma e matua palasitika.O le foliga lea e manaʻomia.
- Kirisitula Beta (β):O tioata tetele, mafiafia, ma e pei o ni fatu e mafua ai ona i ai se ga'o oneone, manifinifi, ma e lē palasitika (e pei o le manifinifi o le pata tuai).
Aotelega o le Tafega o Gaosiga Fa'apu'upu'uina Fa'aonaponei
O le Tuputupu Aʻe o Tekonolosi
O loʻo matuā ese lava le aga masani maifa'a-hidrogenasi(ona o le fa'asāina o le ga'o trans) ma agai i:
- Fa'ailogaina o le fiafia(kemikolo ma le enisima).
- Fa'aaogaina o suāuu'u semi-soli fa'alenatura e pei oSuāuu Pamama ona vaega laiti (e pei o le pama olein, pama stearin), e masani ona palu faatasi ma isi suauu vai mautu e pei o le suauu la e maualuga le oleic po o le suauu canola.
- Fa'a-hydrogenation Atoa:O le fa'a-hydrogenate atoa lea o se suāu'u (lea e maua ai le stearine ua fa'atumuina atoatoa, e leai se ga'o trans) ona fa'afefiloi lea ma le suāu'u vai. E ese lenei mea mai le fa'a-hydrogenation fa'a-partial, lea e maua ai ga'o trans.
O le sini autū o tekinolosi fa'aonaponei o le fa'apu'upu'uina o mea'ai o le ausia lea o meatotino aoga atoatoa mo le taoina ma le falaiina.e aunoa male faʻaaogaina o gaʻo trans faʻapitoa.
Taimi na lafoina ai: Setema-08-2025
