O le Eseesega i le va o le Pata ma le Makarini
O le eseesega i le va o le pata ma le margarine e faʻalagolago i mea taua o loʻo iai, le auala e faia ai, ma lo laʻua aʻafiaga i le soifua maloloina.
O se fa'amatalaga auiliili lenei.
I se Va'aiga Pupuu: O Le Eseesega Autū
- Patao seoloa gaosi susue faia e ala i le fa'apalapala o le kulimi po'o le susu. O lona vaega autū o lega'o fa'atumuina o manu.
- Makarinio sefa'asalalauga gaosiaua mamanuina e faʻataʻitaʻi le pata. E faia maisuāuu fuala'au, o mea ia e masani lavaga'o e le'i fa'atumuina mai la'au.
Fa'atusatusaga Auiliili
| Vaega | Pata | Makarini |
| Amataga | Mea'ai susu.E faia mai le fa'afefiloi o le susu povi po'o le kulimi. | Fa'avae i la'au.E faia mai suāuu fuala'au 'aina (e pei o le suāuu pi, canola, pama, suāuu la). |
| Ga'o Muamua | Ga'o Fa'atumuina(pe tusa ma le 50-60%) | Ga'o e le'i fa'atumuina.Maualuga muamua iGa'o Suau'u, ae o le tele lava o taimi neiPolyunsaturated ma le Monounsaturated. |
| Kolesterol | O lo'o iaicholesterol i mea'ai. | Leai se cholesterol(fa'avae i la'au). |
| Mea Autu | Kulimi, o nisi taimi masima. | Suāu'u fuala'au 'aina, vai, masima, emulsifiers, mea fa'asao, vali, ma e masani ona fa'aopoopo i ai vitamini (A & D). |
| Le Auala na Faia ai | O loʻo feliuliuaʻi.E fa'agae'etia le kulimi se'ia o'o ina pipii fa'atasi molela'au ga'o (butterfat), ma vavae'ese mai le vai (buttermilk). | Fa'a-Haitorosene ma le Fa'a-Emulsification.E fa'ama'a'a suāu'u e ala i se faiga fa'akemikolo, ona fa'afefiloi lea ma isi mea e fai ai se oloa e mafai ona fa'asalalau. |
| Tofo ma le Fa'atulagaga | O le tofo "pata" malosi, susua, ma tulaga ese e taua tele i le kuka ma le taoina o mea'ai. | E sili atu le mālū ma le le soona manogi. E mafai ona eseese le mafiafia mai i ni apa vaivai e oo atu i ni fasi laau malō. |
| Lanu | Samasama vaivai masani i le samasama malosi (mai le beta-carotene i mea'ai a povi e fafagaina mutia). | E pa'epa'e pe efuefu masani, o lea e fa'aopoopo i ai vali (e pei o le annatto po'o le beta-carotene) ina ia foliga pei o le pata. |
O le Suiga Taua o le Soifua Maloloina o le Makarine
O le vaega aupito tāua lea o le tala. Ua matuā suia lava le vaaiga tau soifua maloloina i le pata.
- O le Vaitaimi o le Ga'o Suia (Makarini Tuai):
- Mo le liua o suāuu fualaau faisua vai i se paluga mafiafia, na faʻaaogaina e le au gaosi se faiga e taʻua ofa'a-hidrogenasi. Na faia lenei meaga'o trans fa'apitoa.
- O ga'o trans o le ituaiga ga'o sili ona leaga mo lou soifua maloloina.Latou te faʻateleina tele ai le cholesterol "leaga" (LDL) ma faʻaitiitia ai le cholesterol "lelei" (HDL), ma faʻateleina ai le lamatiaga o faʻamaʻi fatu.
- Mo le tele o tausaga, sa manatu le margarine o se isi auala e sui ai le pata "mo le soifua maloloina o le fatu", ae o lenei mea sa faʻavae i luga o le saienisi sese lea na naʻo le tilotilo i gaʻo faʻatumuina, ae le o gaʻo trans.
- O le Vaitaimi Fa'aonaponei (Makarini o lo'o iai nei):
- Ona o le tele o faʻamaoniga o le lamatiaga o gaʻo trans, ua faʻasa tele ai i le tele o atunuu, e aofia ai ma le Iunaite Setete.
- E fa'aaogā e pata fa'aonaponei ni auala eseese e fa'ama'a'a ai suāuu, e pei ofa'ailogaina o mea e fiafia i aipe fa'afefiloi ma ga'o mafiafia masani (e pei o le suāu'u pama po'o le suāu'u fatu pama).
- Saili mo fa'ailoga:O le ki i le taimi nei o le filifilia lea o margarines e"E leai se ga'o trans"ma ia i ai"0g Ga'o Suia"i luga o le fa'ailoga mea'ai. Siaki fo'i le lisi o mea'ai ma 'alo'ese mai mea o lo'o i ai le "suau'u hydrogenated fa'apitoa."
O fea e sili atu ona maloloina? O le Tali Fa'apitoa
er
O le tala faigofie e faapea "e leaga le pata, e lelei le pata" (pe leaga le pata) ua tuai.
- Pata:Maualuga i ga'o fa'atumu ma le cholesterol. Mo le tele o tausaga, na mafua ai ona ta'usalaina. Peita'i, o su'esu'ega talu ai nei ua fautua mai ai o le sootaga i le va o ga'o fa'atumu ma fa'ama'i fatu e sili atu ona lavelave nai lo le mea na mafaufauina muamua. O se "mea'ai atoa" e itiiti lava le fa'agasologa, ae e tatau lava ona 'ai i le fa'atatau.
- Makarini Fa'aonaponei, e Leai se Ga'o Suia:E faia mai ga'o e le'i fa'atumuina "e lelei mo le fatu" ma e leai se cholesterol. Peita'i, o semea'ai ua uma ona fa'agasoloinaE mafai ona matuā eseese lava le aogā i le soifua maloloina e fuafua i suāuu e faʻaaogaina ma isi mea faʻaopoopo.
Tulafono Lautele o le Limamatua:Amargarine vaivai, e faia i totonu o le fagu, e leai se ga'o transe foliga mai o se filifiliga sili atu mo le soifua maloloina o le fatu nai lo le pata mo se tasi e fia faʻaitiitia le aofaʻi o gaʻo ma le cholesterol e 'ai. Peitaʻi, mo le faʻagasologaina e itiiti lava, o le pata o le mea faigofie lea.
Aotelega: O afea e Fa'aaoga ai le fea
- Filifili le Pata Mo:
- Tao tao:Aemaise lava i mea'ai suamalie, kuki, ma pa'u pai lea e sili atu ai lona tofo ma lona malosi e liusuavai ai.
- Kukaina:O le falai ma sosi i mea e mana'omia ai lona tofo malosi (e pei o le beurre blanc po'o luga o le steak).
- Faasalalauina:Afai e te manaʻo i le tofo masani ma le malosi o le pata i luga o le toast poʻo le falaoa.
- Filifili le Makarini (Faaonaponei) Mo:
- Faasalalauina i Aso Taitasi:Afai o loʻo e popole tele i le faʻaitiitia o gaʻo faʻatumuina ma le cholesterol mo le soifua maloloina o le fatu.
- Kuka Lautele:A e manaʻomia se gaʻo e mafai ona faʻasalalau ae e te lē manaʻo i se tofo malosi e pei o le pata.
O le Manatu Autū:E le o se "mea'ai maloloina" uma e lua. O ga'o uma e lua e fa'aaoga i le fa'atatau. O le filifiliga sili e fa'alagolago i au sini tau mea'ai, popolega tau soifua maloloina, ma pe e te fa'amuamua le tofo/natura (pata) po'o ga'o e maloloina ai le fatu (margarine e leai ni ga'o trans). Mo le filifiliga sili ona maloloina, e fautuaina e le to'atele o tagata atamamai i mea'ai le fa'aaogainae le soona faima le filifilia o punaoa o ga'o e le'i fa'atumuina e pei osuāu'u olivepeavokape a mafai.
Taimi na lafoina ai: Oke-27-2025

